Normal 0 21 false false false MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;}

Mal ve hizmet ihracı iÅŸlemlerinin önemli bir kısmını teÅŸkil eden; imalatçılar tarafından ihracatçılara “ihraç kayıtlı” olarak yapılan ihracat iÅŸlemleri, KDV kanunun 11/1-c maddesinde düzenlenmiÅŸ bulunmaktadır.

Buna göre; ihraç edilmek üzere ihracatçılara yapılan teslimler üzerinden hesaplanan Katma Değer Vergisinin ihracatçılar tara...fından ödenmemesi, ödenmeyen bu verginin de imalatçılar tarafından ilgili dönem beyannamesinde tecil ve ihracatın gerçekleşmesini müteakip terkin edilmesi öngörülmüştür.

Aynı Kanunun;
• 20. maddesinde; Katma DeÄŸer Vergisi matrahının teslim ve hizmet iÅŸlemlerinin karşılığını teÅŸkil eden bedel olduÄŸu; bedel deyiminin, alıcının ödediÄŸi veya borçlandığı para, mal ve diÄŸer ÅŸekillerde saÄŸlanan ve para ile temsil edilen menfaat, hizmet ve deÄŸerler toplamını ifade ettiÄŸi, 24/c maddesinde; vade farkı, fiyat farkı, faiz vb. unsurların matraha dahil bulunduÄŸu,
• 26. maddesinde ise; bedelin döviz ile hesaplanması halinde, dövizin vergiyi doÄŸuran olayın meydana geldiÄŸi andaki cari kur üzerinden Türk parasına çevrileceÄŸi, hüküm altına alınmıştır.

Ä°malatçılar tarafından ihraç edilmek üzere ihracatçılara yapılan teslimlerde mal bedellerinin “dövize endeksli”olarak belirlendiÄŸi yaygın bir uygulamadır.

1. İhraç Kayıtlı Dövize Endeksli Teslimlerde Lehte Oluşan Kur Farklarının Vergilendirilmesi:

Kanunun 11/1-c maddesi hükmü gereğince tecil-terkin uygulanmak suretiyle satın alınan mallara ait bedelinin dövize endeksli olarak belirlenmesi durumunda, vergiyi doğuran olayın meydana geldiği tarih ile ödeme tarihi arasında ortaya çıkan lehe kur farkları imalatçı tarafından düzenlenecek fatura ile belgelendirilecek ve kur farkı üzerinden Katma Değer Vergisi hesaplanacak ancak; ihracatçı firmadan tahsil
edilmeyecektir. Tahsil edilemeyen KDV bir taraftan hesaplanan KDV olarak beyan edilecek diÄŸer taraftan da bu KDV’yi indirilecek KDV olarak göstererek bir anlamda KDV’ni nötrlemiÅŸ olacaktır.

2. İhraç Kayıtlı Dövize Endeksli Teslimlerde Aleyhe Oluşan Kur Farklarının Vergilendirilmesi:

Kanunun 11/1-c maddesi hükmü gereğince tecil-terkin uygulanmak suretiyle satın alınan mallara ait bedelinin dövize endeksli olarak belirlenmesi durumunda, vergiyi doğuran olayın meydana geldiği tarih ile ödeme tarihi arasında ortaya çıkan aleyhe kur farkları ihracatçı tarafından düzenlenecek fatura ile belgelendirilecek ve kur farkı üzerinden Katma Değer Vergisi hesaplanmak suretiyle ihracatçı tarafından beyan edilerek ödenecektir.

Söz konusu hesaplanan Katma Değer Vergisi imalatçı tarafından genel hükümler çerçevesinde indirim konusu yapılacaktır.

3. Ä°hraç Kayıtlı Dövize Endeksli Teslimlerde Aleyhe OluÅŸan Kur Farklarının KDV’sinin Ä°ade Edilecek KDV’den Tenzili

Bazı kanunlarda ve 178 sayılı kararnamede deÄŸiÅŸiklik yapılması hakkındaki 5228 sayılı kanunun 59/2-b maddesi ile KDV kanununun 11/1-c maddesine yapılan ilave deÄŸiÅŸiklik ile; iade edilecek Katma DeÄŸer Vergisi,Ä°hraç edilen mala iliÅŸkin imalatçı satış bedeline göre hesaplanan vergiden imalatçı aleyhine matrahta meydana gelen deÄŸiÅŸikliÄŸe iliÅŸkin verginin düşülmesinden sonra kalan tutardan fazla olamaz. DiÄŸer bir ifade ile; 31.07.2004 tarihinden itibaren, aleyhte oluÅŸan kur farkının imalatçıya Katma DeÄŸere Vergisi hesaplanarak fatura edilmesi ve imalatçı tarafından ise aleyhte oluÅŸan kur farkı kadar ihraç kayıtlı satışını azaltması ve KDV’si kadar da iadesini azaltması gerekmektedir.

Konu ile ilgili yeni düzenleme ve KDV Kanunun 11/1-c maddesinin son şekli aşağıdaki gibidir.

KDV Kanunu, Madde 11/1-c
(3297 sayılı Kanunun 3 ncü maddesiyle eklenen bent ) İhraç edilmek şartıyla imalatçılar tarafından kendilerine teslim edilen mallara ait Katma Değer Vergisi, ihracatçılar tarafından ödenmez. Mükelleflerce tahsil edilmeyen ancak ilgili dönem beyannamesinde beyan edilecek olan bu vergi, vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunur.

Söz konusu malların ihracatçıya telsim tarihini takip eden ay başından itibaren 3 ay içinde ihraç edilmes halinde tecil edilen vergi terkin olunur.

Ä°hracatın yukarıdaki ÅŸartlara uygun gerçekleÅŸtirilmemesi halinde tecil olunan vergi tahakkuk ettirildiÄŸi tarihten itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun’un 51 nci maddesine göre belirlenen (4842 Sayılı Kanunun 21 nci maddesiyle deÄŸiÅŸen ibare, Yürürlük: 1.5.2003) gecikme zammıyla birlikte tahsil olunur. Ancak, ihraç edilmek ÅŸartıyla teslim edilen malların Vergi Usul Kanunu’nda
belirtilen mücbir sebepler nedeniyle ihraç edilememesi halinde tecil edilen vergi tecil edildiÄŸi tarihten itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun’un 48 nci maddesine göre ilgili dönemler için geçerli tecil faizi ile birlikte tahsil edilir. (4842 Sayılı Kanunun 21 nci maddesiyle eklenen hüküm, Yürürlük: 1.5.2003 ) Ä°hracatın mücbir sebepler veya beklenmedik durumlar nedeniyle üç ay içinde
gerçekleştirilememesi halinde, en geç üç aylık sürenin dolduğu tarihten itibaren onbeş gün içinde başvuran ihracatçılara, Maliye Bakanlığınca veya Bakanlığın uygun görmesi halinde vergi dairelerince üç aya kadar ek süre verilebilir.

Tecil ve terkin edilen bu vergiler hakkında ihracatçılar bakımından bu Kanunun 32 nci maddesi hükmü uygulanmaz.

İhracatçılara mal teslim eden imalatçılara iade edilecek Katma Değer Vergisi (5228 Sayılı Kanunun 59/2-b maddesiyle değişen ibare, Yürürlük: 31.07.2004) İhraç edilen mala ilişkin imalatçı satış bedeline göre hesaplanan vergiden imalatçı aleyhine matrahta meydana gelen değişikliğe ilişkin verginin düşülmesinden sonra kalan tutardan fazla olamaz.

İhracatçılara mal teslim eden imalatçılara iade edilmesi gereken Katma Değer Vergisi ihracat işlemlerinin tamamlanmasından sonra yapılır. İade veya tecil olunacak vergi miktarı mükellefin ilgili dönem beyannamesinde yer alan bilgiler mukayese edilmek suretiyle hesaplanır.

SONUÇ
Ä°hraç edilmek kaydıyla imalatçılar tarafından ihracatçılara yapılan teslimlerde mal bedelinin dövize endeksli belirlenmesi halinde meydana gelen aleyhte kur farkları için düzenlenen faturalara KDV uygulamasına KDV 14 no lu sirküleri ile getirilen düzenleme konuyu kısmen çözmüş ve iadeye yönelik çeliÅŸkiyi giderememiÅŸ idi.Nihayet 5228 sayılı yasa ile konunun, imalatçılara iade edilecek KDV’sine de açıklık getirmiÅŸ ve bu düzenlemelerin sonucunda aÅŸağıdaki hususlar önem kazanmış bulunmaktadır.

• Aleyhte oluÅŸan kur farklarının ihracatçılar tarafından imalatçılara fatura edilmesi ve fatura üzerinden KDV hesaplanarak beyan edilmesi ve ödenmesi, imalatçılar tarafından da ihracatçıya ödenen KDV’nin genel hükümler çerçevesinde indirim konusu yapılması gerekmektedir.
• KDV Kanunun 11/1-c maddesi kapsamında 31.07.2004 tarihinden geçerli olmak üzere, ihracatçılara mal teslim eden imalatçılara iade edilecek Katma DeÄŸer Vergisi; ihraç edilen mala iliÅŸkin imalatçı satış bedeline göre hesaplanan vergiden imalatçı aleyhine matrahta meydana gelen deÄŸiÅŸikliÄŸe iliÅŸkin verginin düşülmesinden sonra kalan tutardan fazla olmaması gerekmektedir.
• Henüz imalatçı tarafından KDV beyannamesi beyan edilmeden aleyhte kur farkı faturası gelmiÅŸ ise, indirim ve iadenin miktarı buna göre belirlenerek beyan edilmeli. Ancak, imalatçı tarafından ilgili dönem KDV beyannamesi beyan edildikten sonra ilgili dönem ile ilgili geç gelen (sonradan düzenlenen) aleyhte kur farkı faturaları için ise, hem indirim hem de iadesi gereken KDV için düzeltme beyannamesi verilmesi
gerekmektedir.